วิธีตรวจสอบย้อนกลับ
ตามรอย PET จากมือคนเก็บ ถึงขวดใบใหม่
ทุกครั้งที่ของเปลี่ยนมือ มีการชั่งสองฝั่งและแนบหลักฐาน และบันทึกที่ลงไปแล้วไม่มีใครแก้ย้อนหลังได้
คำถามเดียวที่ระบบนี้ตอบ
ขวดล็อตนี้ วัสดุมาจากคนเก็บรายไหน และของแต่ละรายเท่าไร
พันธมิตรรีไซเคิลภาคใต้บันทึกทุกทอดการส่งมอบไว้ในระบบเดียว ตั้งแต่ขวดที่เก็บได้ริมหาดเกาะลันตา จนกลับมาเป็นขวดที่โรงงานเป่าขวด เฟสแรกถูกออกแบบมาตอบคำถามข้างบนข้อเดียว และทุกการตัดสินใจทางเทคนิครับใช้คำถามนั้น ไม่ได้พยายามเป็นแพลตฟอร์มที่ทำทุกอย่างได้อย่างละนิด
คำตอบคือการปันส่วนตามมวล ไม่ใช่การอ้างว่าขวดใบนี้เป็นของใคร
เมื่อขวดถูกบดเป็นเกล็ด เกล็ดจากหลายก้อนจะใช้สายล้างเดียวกัน แยกทางกายภาพไม่ได้อีก สิ่งที่เหลืออยู่และผู้ตรวจสอบยอมรับได้คือประโยคแบบ “ล็อตนี้ปันส่วนให้คนเก็บรหัส IC-001 ได้ 12.02%” เราจึงไม่เขียนว่าขวดใบนี้เป็นขวดของคนคนนั้น และแยกวัสดุเดิมของโรงงานออกจากส่วนของคนเก็บบนทุกหน้าจอ
ล็อตอ้างอิงของโครงการ PB-2025-001234
ตัวเลขชุดหนึ่ง จากล็อตเดียว
ตัวเลขทั้งหมดในหน้านี้คำนวณจากผังการไหลของวัสดุที่โครงการใช้เป็นกรณีอ้างอิง เป็นตัวอย่างสำหรับอธิบายวิธีคิด ไม่ใช่อัตราผลผลิตจริงของโรงงานใด
คนเก็บ 3 ราย ระบุตัวได้ทุกราย
ไม่ใช่วัสดุของคนเก็บ จึงไม่นับรวม
จากวัสดุเข้าสาย 1,000.00 kg
ชั่งสองฝั่งทุกทอด
ล็อตนี้เป็นของใครบ้าง
| แหล่งที่มา | สัดส่วน | น้ำหนักที่ปันส่วน |
|---|---|---|
| คนเก็บ สมชาย ใจกว้าง (เกาะลันตา) IC-001 | 12.02 % | 94.61 kg |
| คนเก็บ ประสิทธิ์ ทองดี (เกาะลันตา) IC-003 | 9.45 % | 74.40 kg |
| คนเก็บ มาลี ศรีสุข (เกาะลันตา) IC-002 | 8.53 % | 67.12 kg |
| รวมส่วนของคนเก็บ | 30.00 % | 236.13 kg |
| วัตถุดิบเดิมของโรงงาน | 70.00 % | 550.97 kg |
สัดส่วนรวมกันได้ 100% พอดี เพราะกรัมที่ปันส่วนถูกปัดด้วยวิธีเศษมากสุดก่อน
สายโซ่นำร่อง
หกโหนด บริษัทจริงทั้งหมด ผู้ขนส่งถูกบันทึกไว้บนใบส่งของแต่ไม่เคยถือครองล็อตและไม่เคยกรอกน้ำหนัก
ตัวเลขน้ำหนักเป็นกรณีตัวอย่างจากเอกสารอ้างอิง ไม่ใช่ผลได้จริงของโรงงาน
ระบบทำอะไรให้พันธมิตร
หกอย่างที่ตัดสินใจไว้ตั้งแต่ต้น และเป็นเหตุผลว่าทำไมตัวเลขบนหน้านี้ถึงเชื่อได้
ล็อตแก้ไม่ได้ กราฟคือร่องรอยการตรวจสอบ
ทุกเหตุการณ์ที่เปลี่ยนน้ำหนักหรือผู้ถือครองสร้างล็อตใหม่ที่ผูกกับล็อตแม่ ไม่มีตารางประวัติให้ใครแก้เงียบๆ และล็อตหนึ่งถูกใช้หมดได้ครั้งเดียว ขายซ้ำสองรอบไม่ได้
ชั่งสองฝั่ง แยกส่วนต่างขนส่งออกจากส่วนหักคุณภาพ
ผู้ส่งแจ้งน้ำหนัก ผู้รับชั่งจริง ส่วนต่างเก็บไว้เป็น variance ส่วนที่หักเพราะความชื้นหรือสิ่งปนเก็บแยกพร้อมเหตุผล — ยุบสองอย่างนี้เป็นตัวเลขเดียวเมื่อไร คือโทษผิดคนเมื่อนั้น
หลักฐานติดไปกับรายการ และไม่เปิดสาธารณะ
ใบชั่ง รูปถ่าย ใบรับซื้อ เก็บใน bucket ปิด ตั้งชื่อไฟล์ด้วยแฮชของเนื้อไฟล์ และเปิดดูได้เฉพาะคู่กรณีของทอดนั้น ผ่านลิงก์ที่มีอายุจำกัด
Passport สาธารณะหลัง QR
สแกนขวดแล้วเห็นชื่อทางการค้าของคนเก็บและสัดส่วนของแต่ละราย โดยไม่เปิดเบอร์โทร เลขประจำตัวผู้เสียภาษี หรือพิกัดบ้านของใครทั้งสิ้น
ไทยและอังกฤษทั้งระบบ
สลับได้ทุกหน้า รวมถึงหน้า passport ที่พิมพ์ QR ติดขวดไปแล้ว เพราะภาษาเก็บเป็นคุกกี้ ไม่ได้อยู่ใน URL ฉลากที่ติดไปแล้วจึงไม่ต้องพิมพ์ใหม่
ใช้ได้จริงบนแท็บเล็ตหน้าเครื่องชั่ง
ปุ่มไม่ต่ำกว่า 48 พิกเซล ช่องกรอกน้ำหนักตัวใหญ่ และหน้ารับของเข้าเป็นสามขั้นที่เห็นพร้อมกัน ไม่ใช่ฟอร์มยาวที่ต้องเลื่อนหา
สิ่งที่เฟสแรกยังไม่ทำ และเราบอกไว้ตรงนี้
ระบบตรวจสอบย้อนกลับที่เชื่อถือได้เริ่มจากการไม่อ้างสิ่งที่ยังพิสูจน์ไม่ได้ หกอย่างนี้ยังไม่อยู่ในเฟสแรก
- ไม่แสดงตัวเลข CO₂e — ค่าแฟกเตอร์ที่ไม่มีที่มาและไม่มีปีอ้างอิง คือสิ่งที่ทำให้ข้อเรียกร้องถูกตีตก
- ไม่คำนวณคาร์บอนเครดิตหรือพลาสติกเครดิต
- ไม่ออกรายงาน EPR
- ไม่ผูกข้อมูลลงบล็อกเชน และยังไม่มีพอร์ทัลผู้ตรวจสอบภายนอก
- ยังไม่มีแอปบันทึกแบบออฟไลน์ให้คนเก็บบันทึกเอง จุดรับซื้อเป็นผู้บันทึกให้
- ไม่อ้างการรับรองพลาสติกจากชายฝั่ง (Ocean Bound Plastic) และไม่มีตัวเลขว่าลดขยะในทะเลได้เท่าไร — ระบบรู้ว่าขวดมาจากคนเก็บรายใด แต่ยังไม่ได้พิสูจน์ว่าขวดนั้นจะลงทะเลถ้าไม่มีใครเก็บ
บริษัทที่สนใจเข้าร่วมสายโซ่
บัญชีผู้ใช้สร้างโดยผู้ดูแลระบบเท่านั้น ระบบนี้ไม่เปิดให้สมัครเอง ถ้าคุณเป็นคนเก็บ ชุมชน ร้านค้า หรืออาสาสมัครที่อยากร่วมเครือข่าย เขียนถึงทีมโครงการได้